Πώς θα ρυθμιστούν τα κόκκινα δάνεια, αν ποινικοποιείται το banking;

  • 0

Πώς θα ρυθμιστούν τα κόκκινα δάνεια, αν ποινικοποιείται το banking;

Tags : 

daneia-620x330-620x320Αν στη δεκαετία του ’60 ένας πολιτικός μηχανικός έδινε άδεια σε μία οικοδομή η οποία στη σύγχρονη εποχή κατέρρεε μετά από σεισμό, ποια θα ήταν η ευθύνη του μηχανικού; Θα τον εγκαλούσαν νομικά με βάση τις ισχύουσες σήμερα διατάξεις περί αντισεισμικών προδιαγραφών; Ή θα έπρεπε να διερευνηθεί αν τηρήθηκαν οι προδιαγραφές της εποχής κατά την οποία ανεγέρθηκε η οικοδομή; Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και με τα τραπεζικά δάνεια. 

Μπορεί να υπάρξει ποινική ευθύνη τραπεζικών στελεχών για ένα δάνειο που δόθηκε πριν από 7 ή 8 ή 10 χρόνια και με βάση τις τότε συνθήκες στην οικονομία και τις τότε αξίες, αν πχ σήμερα η επιχείρηση αυτή αντιμετωπίζει προβλήματα; Οποιασδήποτε φύσης; Θα μπορούσε κανείς να προβλέψει κατά την υπογραφή της δανειακής σύμβασης ότι θα επακολουθήσει ο «Αρμαγεδδών» της κρίσης, της ύφεσης και της χρεωκοπίας της χώρας; Ή έχει την καθοριστική σημασία το αν τότε, κατά τη χορήγηση δηλαδή, είχαν δοθεί επαρκείς εγγυήσεις οι οποίες κάλυπταν ή υπερκάλυπταν (ακίνητα, cash collateral, μετοχές) τον κίνδυνο που αναλάμβανε η τράπεζα χορηγώντας το δάνειο;

Το αναφέρω γιατί πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα το αν και τι είδους ευθύνες μπορούν να καταλογισθούν σε μία τράπεζα για τα επιχειρηματικά δάνεια που δόθηκαν σε προγενέστερες εποχές. Και δεν είναι μόνο οι εγγυήσεις που πρέπει να συνεκτιμηθούν, αλλά και το γενικότερο οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον κάθε εποχής. Καθώς πλέον οι διαφορές από το όχι μακρινό παρελθόν, σε επίπεδο διαμόρφωσης οικονομικών συνθηκών, είναι αβυσσαλέες. Και σε βαθμό που ακόμη και αν υπήρξαν προσαρμογές ως προς την αξιοπιστία των εγγυήσεων και την επάρκειά τους, οι εξελίξεις και η ταχεία απαξίωση των αξιών, τις υπερέβαιναν.

Και δεν είναι μόνο τα επιχειρηματικά δάνεια. Εκ των υστέρων, είναι πολύ απλό να ισχυριστεί κανείς ότι υπάρχει ευθύνη των τραπεζών, και για την έκρηξη της πιστωτικής επέκτασης στην κοινωνία την περίοδο των παχέων αγελάδων. Για τα αθρόα καταναλωτικά δάνεια και τις κάρτες με υψηλά όρια που εκδίδονταν. Και τα οποία απέφεραν και υψηλά bonus στους εκδίδοντες. Μπορεί όμως αυτό  να κριθεί ποινικά; Και μάλιστα με αναδρομική ευθύνη; Μήπως δεν δικαιολογούσε η γενικότερη ευφορία, η εισοδηματική κατάσταση μεγάλου μέρους της κοινωνίας και το γενικότερο πάρτι, την ενίσχυση της κατανάλωσης; Βέβαια, κάποια στιγμή το πάρτι σχόλασε… Προφανώς και υπερέβαλαν οι τράπεζες. Ίσως και να κερδοσκόπησαν. Αυτό όμως δικαιολογεί την ποινικοποίηση του banking γενικότερα;

Και για να εξηγούμαστε, ουδείς υποστηρίζει ότι δεν υπήρξαν και… θαλασσοδάνεια. Αλίμονο. Σαφώς και υπήρξαν. Τις περισσότερες φορές όμως, αυτά είναι εύκολα εντοπίσιμα, καθώς εξ αρχής λείπουν οι απαιτούμενες εγγυήσεις. Ή έχουν καταστεί επισφαλή πολύ πριν επηρεάσει η κρίση την αντίστοιχη επιχειρηματικότητα. Αν κάτι τέτοιο έχει συμβεί, προφανώς και πρέπει να ελεγχθεί. Όμως, η εικόνα είναι μάλλον ξεκάθαρη από την αρχή.

Μπροστά μας έχουμε μία κρίσιμη διαδικασία, τη ρύθμιση και αναδιάρθρωση – πώληση των κόκκινων δανείων. Πώς θα καταστεί αυτή δυνατή αν οι τραπεζικές εργασίες ποινικοποιούνται; Παραδείγματα από το παρελθόν έως πρόσφατα, με τα οποία ποινικοποιούνται δράσεις τραπεζικών στελεχών που έβαλαν την υπογραφή τους για χορηγήσεις δανείων και τις αναδιαρθρώσεις τους, δημιουργούν κακό προηγούμενο για τις εφεξής ρυθμίσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Το γεγονός ότι οι ρυθμίσεις δανείων δεν προχώρησαν με τους ρυθμούς που έπρεπε τα προηγούμενα χρόνια οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι τα αρμόδια στελέχη των επιτροπών και των διοικήσεων των τραπεζών αρνούνταν να βάλουν την υπογραφή τους, φοβούμενοι ότι θα βρεθούν αργότερα προσωπικά μπλεγμένοι.

Μπλεγμένοι είτε γιατί η υπογραφή τους θα σήμαινε κλείσιμο επιχειρήσεων και στρατιές ανέργων (κάτι που δεν άρεσε σε καμία κυβέρνηση) είτε γιατί θα τους εξέθετε στις «διαθέσεις» ανταγωνιστών, μετόχων και κυβερνώντων. Και από τις «διαθέσεις» αυτές που δεν ελέγχονται για τη σκοπιμότητά τους, παρά μόνο εκ των υστέρων και αφού ο ατυχής υπογράψας θα έχει περάσει ολόκληρη δικαστική και προσωπική περιπέτεια, ο καθένας επιδίωκε να γλυτώσει, μην κάνοντας τίποτα. Κάπως έτσι, κανένα τραπεζικό στέλεχος δεν αναλάμβανε να βάλει το «μαχαίρι στο κόκκαλο». Μόνο κάποιοι, σοβαροί και λιγότερο ευθυνόφοβοι τραπεζίτες συνέχισαν να κάνουν τραπεζική…

Η κατάσταση προφανώς είναι γνωστή στην ΕΚΤ και στον SSM, οι οποίοι θέλουν οι τράπεζες να είναι τράπεζες, δηλαδή να χορηγούν δάνεια, σε ένα πλαίσιο κανόνων σαφώς διαμορφωμένο εκ των προτέρων και με πλήρη κάλυψη στις επιτροπές χορηγήσεων και στις διοικήσεις των τραπεζών. Σήμερα όμως οι ελληνικές τράπεζες δεν κάνουν τραπεζική, αλλά είναι απλοί συλλέκτες στοιχείων για την εφορία και τις εισαγγελικές και διωκτικές αρχές. Τα στελέχη που φέρουν το βάρος της υπογραφής κινδυνεύουν να βρεθούν στο στόχαστρο διώξεων και πολιτικών σκοπιμοτήτων. Και μάλιστα αναδρομικά προς χάριν εντυπώσεων και λαϊκής κατανάλωσης. Και με «ολίγη» από δημαγωγική ρητορεία περί των κακών τραπεζών που θέλουν να πάρουν τα σπίτια του κόσμου…

Έτσι, δεν πρόκειται να προχωρήσει καμία ρύθμιση δανείου, καμία εξυγίανση επιχειρήσεων, καμία ανάκαμψη της Οικονομίας με νέες χρηματοδοτήσεις. Αυτός είναι προφανώς και ο λόγος που εν γνώσει των εποπτικών αρχών, ζητείται από την ΕΚΤ να δοθεί νομική κάλυψη στις διοικήσεις και τις επιτροπές των τραπεζών που θα κληθούν να πραγματοποιήσουν τις αναδιαρθρώσεις των επιχειρηματικών δανείων. Παράλληλα δε, νομική κάλυψη και σαφές πλαίσιο για το πώς θα γίνονται τα «κουρέματα» των δανείων. Ποιος «τρελός» τραπεζίτης θα ήθελε αύριο να βρεθεί κατηγορούμενος ότι χάρισε δάνειο και στον περιπτερά της γειτονιάς του, πόσω μάλλον να βρεθεί «υπόλογος» στην όποια κυβέρνηση για δικαιολογημένες – τότε– επιχειρηματικές αποφάσεις του παρελθόντος;

 

 
Πηγή: www.capital.gr